FAQ

Czy do mycia skóry trądzikowej można używać mydła?

Mydła to sole wyższych kwasów tłuszczowych. Mogą nasilać stan zapalny, dlatego nie zaleca się stosowania ich w trądziku. Zdecydowanie lepsze są preparaty przeznaczone specjalnie do higieny skóry trądzikowej (o pH 5,5).

Czy pryszcze można wyciskać?

Mechaniczne oczyszczanie skóry można stosować w trądziku zaskórnikowym. Zdecydowanie nie zaleca się w trądziku zapalnym, gdyż może doprowadzić do nasilenia procesu zapalnego i pogorszenia trądziku. Dodatkowym zagrożeniem jest bliznowacenie.

Czy to prawda, że izotretynoina zmniejsza ryzyko powstawania blizn w trądziku?

Izotretynoina poprzez hamowanie metaloproteinaz – enzymów odpowiedzialnych m.in. za rozpad kolagenu, zapobiega powstawaniu blizn zanikowych, które są częstym następstwem głębokich, naciekowych postaci trądziku. Zaobserwowano, że podczas przyjmowania izotretynoiny spłyceniu ulegają istniejące już blizny zanikowe.

Dlaczego podczas leczenia doustnymi lekami przeciwtrądzikowymi
nie należy spożywać preparatów zawierających dziurawiec?

Zawarta w dziurawcu hiperycyna zwiększa wrażliwość skóry na słońce i może spowodować reakcje fototoksyczne. Posiada również właściwości uczulające. Ponadto może wchodzić w interakcje z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi (stosowanymi u kobiet podczas leczenia izotretynoiną), zmniejszając ich skuteczność.

Czy podczas leczenia izotretynoiną można przyjmować beta-karoten?

Tak, beta-karoten jest wprawdzie prekursorem witaminy A, jednak organizm przetwarza go tylko tyle, ile potrzebuje, tak więc nie przyczynia się on do tworzenia zbyt wysokiej koncentracji retinolu w organizmie.

Niebezpieczne jest tylko spożywanie "gotowej" wit. A.

Czy podczas leczenia izotretynoiną obowiązuje dieta?

Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących diety pacjentów przyjmujących izotretynoinę. Ponieważ izotretynoina ma silne właściwości lipofilne powinna być podawana wraz z pokarmami, głównie tłuszczami, gdyż wówczas jej biodostępność wzrasta. Wyjątek stanowi wysoki poziom triglicerydów lub/i cholesterolu.

Zalecana jest wówczas dieta:

  • wystrzeganie się fast-foodów
  • spożywanie pokarmów bogatych w błonnik
  • spożywanie ryb (szczególnie polecane: łosoś, sardynki, śledź, makrela) przynajmniej 2x w tygodniu ze względu na zawartość omega-3 nienasyconych kwasów tłuszczowych
  • ograniczenie mięsa do drobiu i cielęciny
  • spożywanie tylko produktów ubogotłuszczowych z nabiału
  • spożywanie naturalnych steroli zawartych w orzechach i olejach roślinnych (znacząco obniżają poziom cholesterolu LDL)
  • ograniczenie spożycia węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym (słodycze, białe pieczywo, napoje słodzone cukrem)
  • zakaz spożywania alkoholu


Zmiana sposobu żywienia umożliwia redukcję cholesterolu LDL nawet o 20-30%.

Przez jaki okres osoby leczone izotretynoiną nie powinny oddawać krwi?

Aby uniknąć ryzyka ekspozycji na izotretynoinę kobiet w ciąży, będących potencjalnymi biorcami, zwraca się uwagę na konieczność zaniechania oddawania krwi w okresie leczenia izotretynoiną oraz 1 miesiąc po zakończeniu przyjmowania leku.

Czy leczenie izotretynoiną może prowadzić do niepłodności?

Izotretynoina nie ma wpływu na płodność i rodność, ani nie ma działania teratogennego poza okresem, kiedy jest obecna w ustroju (do 4 tygodni po zakończeniu terapii). Nie istnieje groźba niekorzystnego wpływu izotretinoiny na spermatogenezę u mężczyzn.

Czy teratogenność izotretynoiny dotyczy również mężczyzn?

Teratogenność to działanie na rozwijający się zarodek/płód, w efekcie którego dochodzi do powstawania wad rozwojowych. Dlatego tak ważne jest zapobieganie ciąży podczas leczenia i przez 1 miesiąc po jego zakończeniu (do całkowitej eliminacji leku i jego metabolitów).
Ponieważ teratogenność to wpływ na zarodek, a nie komórki rozrodcze, mężczyźni przyjmujący izotretynoinę mogą zostać ojcami nawet podczas terapii.
U pacjentów, którzy przez 6 miesięcy przyjmowali izotretynoinę w dawce 1 mg/kg na dobę, nie zaobserwowano niekorzystnego wpływu leczenia na spermatogenezę.
Izotretynoina nie wykazuje również wpływu na komórki rozrodcze kobiet.

Czy choroby nerek są przeciwwskazaniem do leczenia izotretynoiną?

Choroby nerek nie stanowią przeciwwskazania do stosowania doustnej izotretynoiny. Leczenie może być prowadzone nawet u pacjentów, którym przeszczepiono nerkę.

Czy izotretynoina może być stosowana przed zakończeniem okresu wzrostu?

Izotretynoina może powodować przedwczesne zarastanie przynasad kości długich i powodować niskorosłość. Zmiany te dotyczą jednak pacjentów leczonych dużymi dawkami retinoidów przez wiele lat, np. z powodu łuszczycy. Nie stwierdzono wpływu izotretynoiny na wzrost przy standardowym stosowaniu w leczeniu trądziku. Tak więc izotretynoina może być stosowana przed zakończeniem okresu wzrostu.

Czy izotretynoina jest lekiem hepatotoksycznym?

Podwyższenie poziomów aminotransferaz oraz wzrost fosfatazy zasadowej to najczęściej spotykane odchylenia w badaniach laboratoryjnych w trakcie leczenia izotretynoiną. Podwyższenie parametrów wątrobowych obserwuje się u 15% pacjentów. Wzrost aktywności aminotransferaz podczas terapii ma charakter przejściowy – zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia powodują ich szybką normalizację (w ciągu 2-4 tygodni po zakończeniu leczenia wracają one do wartości wyjściowych). Rzadko nieprawidłowe wartości parametrów wątrobowych są przyczyną redukcji dawki izotretynoiny czy przerwania leczenia. Prospektywne badania dotyczące bezpieczeństwa stosowania izotretynoiny nie wykazały, by rutynowa terapia trądziku mogła wiązać się z ryzykiem trwałego uszkodzenia wątroby.

Dlaczego podczas terapii izotretynoiną należy unikać spożywania alkoholu?

Alkohol nie zmniejsza skuteczności leczenia izotretynoiną, zaburza natomiast gospodarkę lipidową, prowadząc do podwyższenia poziomu triglicerydów w surowicy. Poza tym alkohol powoduje dodatkowo wzrost poziomu aminotransferaz wątrobowych, których aktywność i tak zwiększa się w przebiegu leczenia doustną izotretynoiną. Leczenie pacjentów z problemem alkoholowym wiąże się z koniecznością uważnego monitorowania terapii (oznaczanie poziomu lipidów i prób wątrobowych przynajmniej 1x w miesiącu).

Opisywane były także przypadki nagłego zaczerwienienia skóry twarzy, złego samopoczucia i bólów głowy po jednoczesnym spożyciu alkoholu i doustnej izotretynoiny. Objawy te były prawdopodobnie skutkiem hamowania aktywności dehydrogenazy aldehydowej (enzymu przekształcającego alkohol etylowy w aldehyd octowy).

Czy leczenie izotretynoiną można prowadzić w miesiącach letnich?

Ze względu na zwiększoną wrażliwość i suchość skóry oraz spojówek, osobom przyjmującym doustną izotretynoinę zaleca się unikanie ekspozycji na UV oraz fotoprotekcję skóry i oczu (okulary słoneczne z filtrem UV). Nie oznacza to jednak rezygnacji z podejmowania leczenia w miesiącach letnich lub miejscach o intensywnym nasłonecznieniu. Zasady stosowania izotretynoiny nie zależą od szerokości geograficznej – są takie same na Półwyspie Arabskim jak w Europie czy Ameryce Północnej. Przy złej tolerancji leku przez pacjenta w lecie można ewentualnie podawać lek co drugi dzień, a później przedłużyć odpowiednio okres leczenia w celu uzyskania dawki kumulacyjnej.

Czy w przypadku leczenia doustną izotretynoiną wskazane jest
dodatkowe stosowanie preparatów miejscowych?

Leczenie izotretynoiną nie wymaga dodatkowego stosowania preparatów miejscowych. Połączenie takie może wręcz nasilać miejscowe objawy niepożądane.

Czy po izotretynoinie mogą wystąpić dolegliwości dotyczące narządu ruchu?

Do często spotykanych objawów ogólnych po retinoidach należą bóle kostno-stawowe i mięśniowe, zwykle niesymetryczne, dotyczące wielu stawów i grup mięśniowych, występujące u 15-35% osób leczonych. Dolegliwości, np. ból lub sztywność dużych stawów mogą pojawić się bezpośrednio lub niedługo po wysiłku fizycznym, są z reguły jednak krótkotrwałe. Zwykle mają charakter przejściowy i epizodyczny, a nasilenie dolegliwości związane jest z wysokością dawki. Rzadko konieczne jest stosowanie NLPZ. Wśród aktywnie trenujących sportowców, w pełnym okresie treningowym, 50% nie przejawia jakichkolwiek reakcji zmęczeniowych, a 50% reaguje zmęczeniem i osłabieniem mięśni czy nawet bólami krzyża. Nie zaleca się jednak stosowania leku u osób w aktywnym okresie uprawiania sportu. W przypadkach, w których nie odstępuje się jednak od leczenia zaleca się u wyczynowców zmniejszenie dawki dobowej. Oddzielny problem stanowią sportowcy ze skłonnością do atopii. Występuje bowiem u nich skłonność do świądu skóry pod wpływem pocenia oraz do zaostrzenia atopii. U osób takich zaostrzenie atopii następuje z jednej strony w wyniku zwiększonej potliwości wzmagającej świąd, z drugiej strony w wyniku leczenia izotretynoiną.

« powrót do strony głównej