Teratogenność

Lek wykazuje działanie teratogenne, a więc zastosowany w ciąży może spowodować wystąpienie bardzo ciężkich wad rozwojowych u dziecka. Dlatego niezbędne jest stosowanie skutecznej metody zapobiegania ciąży począwszy od 1 miesiąca poprzedzającego rozpoczęcie leczenia, przez cały okres przyjmowania leku oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii (do całkowitego wyeliminowania leku i jego metabolitów). Kobiety są zobowiązane do comiesięcznego wykonywania testów ciążowych i przedstawiania ich wyników podczas wizyty u dermatologa.

Skóra i błony śluzowe

Najczęstsze działania niepożądane izotretynoiny dotyczą skóry i błon śluzowych. U 96% osób przyjmujących izotretynoinę występuje zapalenie czerwieni warg. Przez wielu specjalistów uważane jest ono za swoisty wskaźnik powodzenia terapii. Brak tego objawu może świadczyć o zbyt niskiej dawce przyjmowanej przez pacjenta.

Włosy i paznokcie

Objawy takie jak wypadanie włosów czy kruchość paznokci występują stosunkowo rzadko, jednak mogą budzić niepokój. Trzeba pamiętać, że mają charakter przejściowy i ustępują najpóźniej 2 miesiące po zakończeniu leczenia. Podawanie suplementów diety jest nieefektywne.

Przewód pokarmowy

Nudności, biegunka, ból brzucha to rzadko występujące objawy ze strony przewodu pokarmowego. Doniesienia na temat pacjentów ze współistniejącym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego leczonych izotretynoiną z powodu trądziku, wskazują, że terapia w tej grupie pacjentów jest bezpieczna.

Wątroba

Wbrew obiegowym opiniom, spotykanym nawet w środowisku medycznym, izotretynoina nie należy do leków trwale uszkadzających wątrobę.

U 15% osób obserwuje się przejściowy wzrost enzymów wątrobowych - transaminaz (AlAT i AspAT).
Wzrost AlAT do poziomu 3-krotnie przekraczającego normę stanowi wskazanie do zmniejszenia dawki lub odstawienia izotretynoiny. Decyzję o modyfikacji dawki lub przerwaniu terapii podejmuje lekarz prowadzący.
Po zakończeniu leczenia poziom transaminaz powraca do normy.

Układ kostno-stawowy

Opisywane w literaturze medycznej przypadki kostnienia więzadeł oraz przedwczesnego zarastanie przynasad kości długich jest związane z długotrwałym leczeniem dużymi dawkami izotretynoiny i innymi pochodnymi witaminy A (acitretina, etretinat) łuszczycy lub pozostałych chorób przebiegających z zaburzeniami rogowacenia. Zmiany te nie dotyczą pacjentów otrzymujących standardowe dawki izotretynoiny z powodu trądziku.

Oczy

Podczas przyjmowania izotretynoiny dochodzi do zmniejszenia produkcji łez i zmiany w ich składzie chemicznym, w związku z czym pojawia się suchość spojówek. Dlatego każdemu pacjentowi leczonemu izotretynoiną zaleca się stosowanie sztucznych łez. W przypadku niedostatecznego nawilżania spojówki może dochodzić do powstawania stanu zapalnego i nadkażeń bakteryjnych.
Część osób leczonych izotretynoiną może nie tolerować soczewek kontaktowych, (w ostatnim czasie pojawiły się na rynku soczewki typu Moist, które znakomicie utrzymują nawilżenie oka). Sporadycznie może dochodzić do zaburzeń widzenia zmierzchowego (tzw. kurzej ślepoty) i barwnego. Wynikają one z nieprawidłowego metabolizmu retinolu i mają charakter przemijający. W przypadku pojawienia się „kurzej ślepoty” lub zaburzeń widzenia barwnego, zmniejszenie dawki leku powoduje redukcję tych objawów.

Układ nerwowy

U 1 na 200 osób leczonych doustną izotretynoiną może dojść do silnego bólu głowy połączonego z zaburzeniami widzenia lub nudnościami. Objawy te wynikają z przejściowego wzrostu ciśnienia śródczaszkowego. Zaobserwowano, że dotyczą pacjentów przyjmujących jednocześnie tetracykliny. Podczas terapii izotretynoiną zabronione jest więc stosowanie antybiotyków z tej grupy. W przypadku wystąpienia powyższych objawów, należy odstawić izotretynoinę i przeprowadzić pilną konsultację neurologiczną i okulistyczną. Po ustąpieniu objawów kontynuuje się leczenie izotretynoiną w zredukowanej dawce.

Narządy płciowe

Izotretynoina nie wpływa na narządy płciowe. Nie powoduje zaburzeń spermatogenezy (proces powstawania i dojrzewania plemników). Działanie teratogenne polega na uszkadzaniu rozwijającego się zarodka, a więc ryzyko wad rozwojowych pojawia się tylko wówczas, gdy lek zostanie podany kobiecie, która jest w ciąży, lub gdy zajdzie ona w ciążę podczas terapii lub w okresie 1 miesiąca po zakończeniu leczenia, gdy izotretynoina i jej metabolity są jeszcze obecne w organizmie.